สนค. ชวนลอยกระทงรักษ์โลก หนุนใช้กาบหมาก-เปลือกข้าวโพด กระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน ลดต้นทุนขยะรัฐ พร้อมแนะ 4 แนวทางยั่งยืน

สนค. ชวนลอยกระทงรักษ์โลก หนุนใช้กาบหมาก-เปลือกข้าวโพด กระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน ลดต้นทุนขยะรัฐ พร้อมแนะ 4 แนวทางยั่งยืน

avatar

Administrator


148


<p><strong>ดาวน์โหลดข้อมูลฉบับเต็ม:&nbsp;</strong><a href="https://uploads.tpso.go.th/editor/pdf/1794819904_818ab4bc35a70eb91cfe.pdf" target="_blank">1794819904_818ab4bc35a70eb91cfe.pdf</a></p>

<p><strong>สนค. ชวนลอยกระทงรักษ์โลก หนุนใช้กาบหมาก-เปลือกข้าวโพดกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน ลดต้นทุนขยะรัฐ พร้อมแนะ 4 แนวทางยั่งยืน</strong></p>

<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า เทศกาลลอยกระทงเป็นช่วงที่มีเม็ดเงินสะพัดสูงช่วงหนึ่งของปี ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ ม.หอการค้าไทย ประเมินเงินสะพัดปี 2567 ที่ราว 10.3 พันล้าน และปี 2568 ที่ราว 9.6 พันล้านบาท (ใช้จ่ายเฉลี่ยราว 2,200 บาทต่อคน) <strong>อย่างไรก็ตาม เทศกาลนี้ยังมี &ldquo;ต้นทุนแฝง&rdquo; ที่เกิดจากการจัดการขยะและปัญหาสิ่งแวดล้อม</strong> จึงเป็นโจทย์ ท้าทายสำคัญในการลดต้นทุนด้านการจัดการขยะและแก้ปัญหาดังกล่าว โดยต้องไม่ส่งผลกระทบต่อเม็ดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ</p>

<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <strong>สำหรับต้นทุนแฝงของกระทงแต่ละประเภท</strong> มักมีความผันผวนตามปัจจัยฤดูกาล สภาพอากาศ และลักษณะของวัสดุ กลุ่มวัสดุธรรมชาติ (ใบตอง ต้นกล้วย ดอกไม้) อาจมีราคาสูงขึ้นเล็กน้อยในช่วง 1&ndash;2 สัปดาห์ก่อนเทศกาล ขณะที่ดอกดาวเรือง ดอกบานไม่รู้โรย และดอกกล้วยไม้ อาจปรับราคาขึ้นตามอุปสงค์ระยะสั้น ทำให้ผู้ค้าต้องแบกรับต้นทุนการบริหารสินค้าคงคลัง เนื่องจากวัสดุสดมีอายุสั้น ส่วนกลุ่มกระทงอาหารสัตว์และขนมปัง ต้นทุนจะผูกติดกับราคาแป้งสาลีและพลังงาน กลุ่มกระทงโฟมและพลาสติก แม้ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงจะถูกและเก็บรักษาได้นาน แต่มีวิธีกำจัดที่ยากลำบาก <strong>ต้นทุนแฝงที่ไม่ได้รวมอยู่ในราคาขายเหล่านี้ มักตกเป็นภาระงบประมาณของภาครัฐและส่งผลกระทบต่อคุณภาพแหล่งน้ำ</strong> ยกตัวอย่างในปี 2568 กทม. จัดเก็บกระทงได้ 391,027 ใบ แบ่งเป็นวัสดุธรรมชาติ 82.76% ขนมปัง 10.01% และโฟม 7.23% ซึ่งกระทงธรรมชาติสามารถนำไปบดย่อยส่งโรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์ได้ แต่กระทงโฟม จำเป็นต้องใช้วิธีฝังกลบ ขณะที่กระทงขนมปังซึ่งเปื่อยยุ่ยและจมง่าย จะไปดึงออกซิเจนในน้ำให้ลดลง ดังกรณีตัวอย่างที่สวนสันติภาพในปี 2566 ที่มีกระทงขนมปังตกค้างกว่า 3,000&ndash;4,000 ใบ จนเป็นเหตุให้ปลาตายเกือบหมดสระ</p>

<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <strong>หนึ่งในแนวทางแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพคือ การส่งเสริมกระทงจากวัสดุธรรมชาติแปรรูป</strong> เช่น <strong>กระทงจากเปลือกข้าวโพด</strong> จากผู้ผลิตที่ได้รับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ถือเป็นสินค้าที่ช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมที่ย่อยสลายได้เองและไม่มีสารเคมีตกค้าง และ<strong>กระทงจากกาบหมากกลัดด้วยไม้ไผ่</strong> ซึ่งมีโครงสร้างเป็นเส้นใยเซลลูโลสธรรมชาติอัดแน่น ทำให้ทนต่อแรงดัดงอ ไม่หักเปราะง่าย และมีความหนาแน่นต่ำกว่าน้ำ จึงลอยน้ำได้ดีมากโดยไม่อมน้ำจนจม (ต่างจากหยวกกล้วยที่มีรูพรุนอมน้ำสูง) นอกจากนี้ การใช้ไม้ไผ่กลัดแทนตะปู ลวดเย็บ หรือเข็มหมุด ยังช่วยลดอันตรายต่อเจ้าหน้าที่จัดเก็บและสัตว์น้ำ ทั้งยังป้องกันความเสียหายต่อใบมีดของ เครื่องสับย่อยอินทรียวัตถุ กระทงกาบหมากยังสามารถคงรูปได้นานหลายชั่วโมง ช่วยให้จัดเก็บขึ้นจากน้ำได้ง่าย <strong>ยิ่งไปกว่านั้น การหันมาใช้วัสดุเหล่านี้ยังช่วยสร้างงาน กระจายรายได้สู่ชุมชน และกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากตามนโยบายส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนของกระทรวงพาณิชย์</strong> และช่วยลดภาระงบประมาณแผ่นดิน ทั้งค่าจ้างแรงงานช้อนเก็บและค่าซ่อมบำรุงเครื่องจักรได้อย่างมีนัยสำคัญ</p>

<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<strong> สำหรับข้อกังวลว่า การเปลี่ยนมาใช้วัสดุทางเลือกอย่างกระทงกาบหมากและเปลือกข้าวโพดจะทำให้เม็ดเงินหมุนเวียนลดลงหรือไม่นั้น สนค. ประเมินว่าไม่ส่งผลกระทบ</strong> เนื่องจากค่ากระทงคิดเป็นสัดส่วนเพียง 1&ndash;5% ของค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนเท่านั้น โดยกระทงสำเร็จรูปขนาด 6&ndash;8 นิ้ว มีราคาประมาณ 25&ndash;100 บาท (ข้อมูลกรมการค้าภายใน ปี 2568) ในทางกลับกัน กระทงกาบหมากมีมูลค่าต่อชิ้นสูงกว่าเล็กน้อย จึงช่วยเพิ่มเม็ดเงินหมุนเวียนในระดับผู้บริโภค ขณะเดียวกันยังมีอายุการเก็บรักษายาวนาน หากจำหน่ายไม่หมดสามารถเก็บไว้ขายในปีถัดไปได้ ช่วยลดการสูญเสียต้นทุนจากสินค้าเน่าเสียของผู้ค้า <strong>อีกทั้งการลดงบประมาณกำจัดขยะของภาครัฐ ยังช่วยให้สามารถจัดสรรงบประมาณไปพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านอื่นที่สร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจได้คุ้มค่ากว่า</strong></p>

<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; ทั้งนี้ <strong>สนค. ได้เสนอ 4 แนวทางยั่งยืน เพื่อสนับสนุนการลดปัญหาสิ่งแวดล้อมและประหยัดค่าจัดการกระทง</strong> ได้แก่</p>

<p><strong>1. ใช้กระทงวัสดุธรรมชาติเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม</strong> โดยสนับสนุนวัสดุจากชุมชน เช่น กระทงจากเปลือกข้าวโพด หรือกระทงจากกาบหมาก เป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน</p>

<p><strong>2. สนับสนุนการลอยกระทงร่วมกัน</strong> รณรงค์แนวคิดการลอยแบบรวมกลุ่ม เพื่อช่วยลดปริมาณขยะในภาพรวม</p>

<p><strong>3. ลอยกระทงดิจิทัลผ่านมือถือในสถานที่จริง</strong> จะสามารถลดจำนวนขยะเป็นศูนย์ได้ แต่การมาร่วมงานในสถานที่จริงจะยังคงช่วยกระตุ้นการจับจ่ายใช้สอย และเป็นการสืบสานรักษาวัฒนธรรมประเพณีของไทยเอาไว้</p>

<p><strong>4. ติดตามราคาวัตถุดิบ</strong> เฝ้าระวังราคาวัตถุดิบหลักช่วงเทศกาลอย่างใกล้ชิด เพื่อไม่ให้ประชาชนถูกเอาเปรียบในช่วงเทศกาล</p>

<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; ผอ.สนค. กล่าวทิ้งท้ายว่า การจัดเทศกาลลอยกระทงสามารถเติบโตควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน ซึ่งแนวทางดังกล่าวสอดรับกับ<strong>นโยบายสำคัญของกระทรวงพาณิชย์ ในการมุ่งส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก และยกระดับขีดความสามารถของวิสาหกิจชุมชน</strong> ผ่านการสนับสนุนผลิตภัณฑ์วัสดุธรรมชาติที่ได้มาตรฐาน เพื่อช่วยกระจายรายได้สู่ผู้ผลิตในชุมชน ควบคู่ไปกับภารกิจด้านการกำกับดูแลความเป็นธรรมทางการค้า โดยกระทรวงพาณิชย์ ในการที่จะติดตามสถานการณ์ราคาวัสดุและสินค้าที่ใช้ในช่วงเทศกาลอย่างใกล้ชิด เพื่อให้<strong>ผู้บริโภคได้รับความเป็นธรรมด้านราคา การบูรณาการมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน จะช่วยขับเคลื่อนให้ประเพณีไทยยังคงมูลค่าทางวัฒนธรรม และสร้างความเข้มแข็งให้ระบบเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน</strong></p>

ดาวน์โหลดข้อมูลฉบับเต็ม: 

สนค. ชวนลอยกระทงรักษ์โลก หนุนใช้กาบหมาก-เปลือกข้าวโพดกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน ลดต้นทุนขยะรัฐ พร้อมแนะ 4 แนวทางยั่งยืน

          นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า เทศกาลลอยกระทงเป็นช่วงที่มีเม็ดเงินสะพัดสูงช่วงหนึ่งของปี ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ ม.หอการค้าไทย ประเมินเงินสะพัดปี 2567 ที่ราว 10.3 พันล้าน และปี 2568 ที่ราว 9.6 พันล้านบาท (ใช้จ่ายเฉลี่ยราว 2,200 บาทต่อคน) อย่างไรก็ตาม เทศกาลนี้ยังมี “ต้นทุนแฝง” ที่เกิดจากการจัดการขยะและปัญหาสิ่งแวดล้อม จึงเป็นโจทย์ ท้าทายสำคัญในการลดต้นทุนด้านการจัดการขยะและแก้ปัญหาดังกล่าว โดยต้องไม่ส่งผลกระทบต่อเม็ดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ

          สำหรับต้นทุนแฝงของกระทงแต่ละประเภท มักมีความผันผวนตามปัจจัยฤดูกาล สภาพอากาศ และลักษณะของวัสดุ กลุ่มวัสดุธรรมชาติ (ใบตอง ต้นกล้วย ดอกไม้) อาจมีราคาสูงขึ้นเล็กน้อยในช่วง 1–2 สัปดาห์ก่อนเทศกาล ขณะที่ดอกดาวเรือง ดอกบานไม่รู้โรย และดอกกล้วยไม้ อาจปรับราคาขึ้นตามอุปสงค์ระยะสั้น ทำให้ผู้ค้าต้องแบกรับต้นทุนการบริหารสินค้าคงคลัง เนื่องจากวัสดุสดมีอายุสั้น ส่วนกลุ่มกระทงอาหารสัตว์และขนมปัง ต้นทุนจะผูกติดกับราคาแป้งสาลีและพลังงาน กลุ่มกระทงโฟมและพลาสติก แม้ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงจะถูกและเก็บรักษาได้นาน แต่มีวิธีกำจัดที่ยากลำบาก ต้นทุนแฝงที่ไม่ได้รวมอยู่ในราคาขายเหล่านี้ มักตกเป็นภาระงบประมาณของภาครัฐและส่งผลกระทบต่อคุณภาพแหล่งน้ำ ยกตัวอย่างในปี 2568 กทม. จัดเก็บกระทงได้ 391,027 ใบ แบ่งเป็นวัสดุธรรมชาติ 82.76% ขนมปัง 10.01% และโฟม 7.23% ซึ่งกระทงธรรมชาติสามารถนำไปบดย่อยส่งโรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์ได้ แต่กระทงโฟม จำเป็นต้องใช้วิธีฝังกลบ ขณะที่กระทงขนมปังซึ่งเปื่อยยุ่ยและจมง่าย จะไปดึงออกซิเจนในน้ำให้ลดลง ดังกรณีตัวอย่างที่สวนสันติภาพในปี 2566 ที่มีกระทงขนมปังตกค้างกว่า 3,000–4,000 ใบ จนเป็นเหตุให้ปลาตายเกือบหมดสระ

          หนึ่งในแนวทางแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพคือ การส่งเสริมกระทงจากวัสดุธรรมชาติแปรรูป เช่น กระทงจากเปลือกข้าวโพด จากผู้ผลิตที่ได้รับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ถือเป็นสินค้าที่ช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมที่ย่อยสลายได้เองและไม่มีสารเคมีตกค้าง และกระทงจากกาบหมากกลัดด้วยไม้ไผ่ ซึ่งมีโครงสร้างเป็นเส้นใยเซลลูโลสธรรมชาติอัดแน่น ทำให้ทนต่อแรงดัดงอ ไม่หักเปราะง่าย และมีความหนาแน่นต่ำกว่าน้ำ จึงลอยน้ำได้ดีมากโดยไม่อมน้ำจนจม (ต่างจากหยวกกล้วยที่มีรูพรุนอมน้ำสูง) นอกจากนี้ การใช้ไม้ไผ่กลัดแทนตะปู ลวดเย็บ หรือเข็มหมุด ยังช่วยลดอันตรายต่อเจ้าหน้าที่จัดเก็บและสัตว์น้ำ ทั้งยังป้องกันความเสียหายต่อใบมีดของ เครื่องสับย่อยอินทรียวัตถุ กระทงกาบหมากยังสามารถคงรูปได้นานหลายชั่วโมง ช่วยให้จัดเก็บขึ้นจากน้ำได้ง่าย ยิ่งไปกว่านั้น การหันมาใช้วัสดุเหล่านี้ยังช่วยสร้างงาน กระจายรายได้สู่ชุมชน และกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากตามนโยบายส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนของกระทรวงพาณิชย์ และช่วยลดภาระงบประมาณแผ่นดิน ทั้งค่าจ้างแรงงานช้อนเก็บและค่าซ่อมบำรุงเครื่องจักรได้อย่างมีนัยสำคัญ

          สำหรับข้อกังวลว่า การเปลี่ยนมาใช้วัสดุทางเลือกอย่างกระทงกาบหมากและเปลือกข้าวโพดจะทำให้เม็ดเงินหมุนเวียนลดลงหรือไม่นั้น สนค. ประเมินว่าไม่ส่งผลกระทบ เนื่องจากค่ากระทงคิดเป็นสัดส่วนเพียง 1–5% ของค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนเท่านั้น โดยกระทงสำเร็จรูปขนาด 6–8 นิ้ว มีราคาประมาณ 25–100 บาท (ข้อมูลกรมการค้าภายใน ปี 2568) ในทางกลับกัน กระทงกาบหมากมีมูลค่าต่อชิ้นสูงกว่าเล็กน้อย จึงช่วยเพิ่มเม็ดเงินหมุนเวียนในระดับผู้บริโภค ขณะเดียวกันยังมีอายุการเก็บรักษายาวนาน หากจำหน่ายไม่หมดสามารถเก็บไว้ขายในปีถัดไปได้ ช่วยลดการสูญเสียต้นทุนจากสินค้าเน่าเสียของผู้ค้า อีกทั้งการลดงบประมาณกำจัดขยะของภาครัฐ ยังช่วยให้สามารถจัดสรรงบประมาณไปพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านอื่นที่สร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจได้คุ้มค่ากว่า

          ทั้งนี้ สนค. ได้เสนอ 4 แนวทางยั่งยืน เพื่อสนับสนุนการลดปัญหาสิ่งแวดล้อมและประหยัดค่าจัดการกระทง ได้แก่

1. ใช้กระทงวัสดุธรรมชาติเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยสนับสนุนวัสดุจากชุมชน เช่น กระทงจากเปลือกข้าวโพด หรือกระทงจากกาบหมาก เป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน

2. สนับสนุนการลอยกระทงร่วมกัน รณรงค์แนวคิดการลอยแบบรวมกลุ่ม เพื่อช่วยลดปริมาณขยะในภาพรวม

3. ลอยกระทงดิจิทัลผ่านมือถือในสถานที่จริง จะสามารถลดจำนวนขยะเป็นศูนย์ได้ แต่การมาร่วมงานในสถานที่จริงจะยังคงช่วยกระตุ้นการจับจ่ายใช้สอย และเป็นการสืบสานรักษาวัฒนธรรมประเพณีของไทยเอาไว้

4. ติดตามราคาวัตถุดิบ เฝ้าระวังราคาวัตถุดิบหลักช่วงเทศกาลอย่างใกล้ชิด เพื่อไม่ให้ประชาชนถูกเอาเปรียบในช่วงเทศกาล

          ผอ.สนค. กล่าวทิ้งท้ายว่า การจัดเทศกาลลอยกระทงสามารถเติบโตควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน ซึ่งแนวทางดังกล่าวสอดรับกับนโยบายสำคัญของกระทรวงพาณิชย์ ในการมุ่งส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก และยกระดับขีดความสามารถของวิสาหกิจชุมชน ผ่านการสนับสนุนผลิตภัณฑ์วัสดุธรรมชาติที่ได้มาตรฐาน เพื่อช่วยกระจายรายได้สู่ผู้ผลิตในชุมชน ควบคู่ไปกับภารกิจด้านการกำกับดูแลความเป็นธรรมทางการค้า โดยกระทรวงพาณิชย์ ในการที่จะติดตามสถานการณ์ราคาวัสดุและสินค้าที่ใช้ในช่วงเทศกาลอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ผู้บริโภคได้รับความเป็นธรรมด้านราคา การบูรณาการมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน จะช่วยขับเคลื่อนให้ประเพณีไทยยังคงมูลค่าทางวัฒนธรรม และสร้างความเข้มแข็งให้ระบบเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน

เผยแพร่เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569