ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์โลกและแนวทางการรับมือของต่างประเทศ

ดาวน์โหลดเอกสารรายงานฉบับเต็ม: 

          ประเด็นทางภูมิรัฐศาสตร์มีความท้าทายมากขึ้นในปัจจุบัน เนื่องจากสหรัฐฯ อาจจะไม่ใช่ขั้วอำนาจเดียวที่สามารถกำหนดระเบียบโลกอีกต่อไป ความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่เพิ่มขึ้นทำให้หลายฝ่ายคาดว่าจะนำไปสู่ระบบหลายขั้วอำนาจ (Multipolarity) ปัจจุบันกำลังมีประเทศมหาอำนาจใหม่ ๆ อย่างเช่นจีนที่เริ่มมีอิทธิพลอย่างมากต่อระบบเศรษฐกิจโลก หรือรัสเซียที่มีบทบาทในภาคพลังงานของโลก เข้ามามีบทบาทในระบบโลกมากขึ้น เพื่อคานอำนาจของสหรัฐฯ ที่มักจะเข้าไปแทรกแซกเหตุการณ์ภายในของประเทศต่าง ๆ ซึ่งการแข่งขันของประเทศมหาอำนาจเหล่านี้ไม่เพียงแสดงแสนยานุภาพทางการทหารและการแผ่ขยายลัทธิทางการเมืองเท่านั้น แต่ยังขยายขอบเขตการแข่งขันไปมิติใหม่ ๆ อาทิด้านเศรษฐกิจ หรือเทคโนโลยีซึ่งแรงกระเพื่อมขนาดใหญ่ย่อมส่งผลกระทบต่อหลาย ๆ ประเทศทั่วโลก ด้วยเหตุนี้แต่ละประเทศจึงจำเป็นต้องวางแผนเตรียมรับมือกับความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต เพื่อให้ประเทศได้รับประโยชน์มากที่สุดและเกิดผลทางลบน้อยที่สุด

          ปัจจุบันกลุ่มทางการเมืองระหว่างประเทศในระบบโลกแยกออกเป็นหลายขั้ว หรือ 3 ขั้ว อย่างชัดเจนมากขึ้น โดยขั้วหลัก ๆ แบ่งออกเป็นฝั่งตะวันตก นำโดยสหรัฐฯ และพันธมิตร และฝั่งตะวันออก ที่มีจีนเป็นผู้นำ และ กลุ่มที่ไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด ซึ่งต่างก็มีจุดแข็งจุดอ่อนแตกต่างกันไป ฝั่งตะวันออกมีพื้นที่และประชากรที่มากกว่า แต่ฝั่งตะวันตกมีขนาดของเศรษฐกิจที่รวมกันแล้วมากกว่า ฝั่งตะวันออกจะได้เปรียบในการผลิตสินค้าเกษตรมากกว่า มีรายได้ปานกลางถึงต่ำมาก การผลิตจะกระจุกตัวในจีนเท่านั้น และขายสินค้าโภคภัณฑ์เป็นส่วนใหญ่ ส่วนฝั่งตะวันตกมีศักยภาพในการลงทุน ภาคอุตสาหกรรมมีความหลากหลายของรายได้ตั้งแต่ต่ำไปจนถึงสูง รวมถึงมีความหลากหลายของการผลิตที่มากกว่า แต่ทว่าการแบ่งขั้วทางด้านเศรษฐกิจอาจจะยังไม่เกิดขึ้นได้ไม่ง่ายนัก เนื่องจากหลายประเทศยังคงต้องพึ่งพากัน แต่ความพยายามดังกล่าวจะทำให้เศรษฐกิจโลกแตกย่อยจากการกีดกันทางการค้า

          ความเสี่ยงทางด้านภูมิรัฐศาสตร์ในปัจจุบัน จากดัชนีความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ (Blackrock Geopolitical Risk Indicator) ความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ 10 อันดับแรก ได้แก่ (1) การโจมตีทางไซเบอร์ครั้งใหญ่ (2) การโจมตีของผู้ก่อการร้ายครั้งใหญ่ (3) การแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์สหรัฐฯ-จีน (4) การแยกส่วนเทคโนโลยีระดับโลก (5) ความขัดแย้งระหว่างรัสเซีย-นาโต (6) ความตึงเครียดในอ่าวเปอร์เซีย (7) วิกฤตการณ์ทางการเมืองในตลาดเกิดใหม่ (8) ความขัดแย้งของเกาหลีเหนือ (9) นโยบายด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ (10) การแยกตัวของยุโรป